Historia MDK

Młodzieżowy Dom Kultury w Oświęcimiu jest publiczną placówką wychowania pozaszkolnego, prowadzoną /od 1999 roku/ przez Starostwo Powiatowe w Oświęcimiu, a nadzorowaną przez Kuratorium Oświaty w Krakowie, Delegatura w Wadowicach. Prowadzi działalność w stałych sekcjach zainteresowań oraz organizuje imprezy otwarte dla dzieci i młodzieży z terenu miasta i powiatu.

Placówka powstała w 1955 roku, kiedy to decyzją Miejskiej Rady Narodowej w Oświęcimiu został powołany Dom Harcerza. Dom spełniał głównie funkcje opiekuńcze, starając się zapewnić bezpieczeństwo i zajęcie licznej grupie dzieci i młodzieży pozostającej bez nadzoru i opieki dorosłych. Dysponował  pomieszczeniami  w piwnicy Szkoły Podstawowej nr 2 w Oświęcimiu.

Pod koniec lat 50-tych Dom Harcerza przemianowano na Dom Kultury Dzieci i Młodzieży. Zmiana nazwy stanowiła awans dla placówki, umożliwiała modernizację  metod pracy i odejście od ścisłych zasad pracy harcerskiej.

Dom Kultury zaczął korzystać z pomieszczeń szkół podstawowych i średnich, w celu organizacji własnych zajęć pozaszkolnych. Wychowankowie placówki występowali na wielu imprezach dla mieszkańców miasta oraz wczasowiczów w trakcie obozów letnich.

Na przełomie lat 60-tych i 70-tych placówka prowadziła rocznie od 32 do 45 grup stałych sekcji zainteresowań skupiających około 1000 uczestników. Działały, między innymi sekcje: fanfarzystów, mandolinowa, akordeonistów, gitar, rzemiosła „Sobieradki”, modelarstwo szkutnicze,  koło elektrotechniczne, radiotechnika, krótkofalarstwo, radiopelengacja, koło fizyczno-chemiczne, fotografika, pracownia kroju i szycia, rękodzieło artystyczne, klub filatelistów, języki obce, pracownia plastyczna, teatrzyk kukiełkowy, zespół małych form teatralnych – kabaret „Kaktus”, klub łączności LOK, sekcje sportowe, grupy taneczne, biblioteka, miasteczko komunikacyjne. Zaczęła dominować funkcja wychowawcza i oświatowa.

W roku szkolnym 1973/74 Dom Kultury Dzieci i Młodzieży przemianowano na Młodzieżowy Dom Kultury. Uczestnicy zajęć odnosili liczne sukcesy w konkursach i przeglądach twórczości dziecięcej w kraju i za granicą. Zdobywali nagrody i wyróżnienia w dziedzinie kabaretu, teatru, muzyki, fotografiki, krótkofalarstwa, radiotechniki, plastyki. Organizowano wiele imprez otwartych, w tym o zasięgu wojewódzkim
i ogólnopolskim (np. Ogólnopolskie Zawody Krótkofalarskie), głównie konkursy wiedzy, zawody sportowe, przeglądy twórczości, pokazy dla mieszkańców powiatu oświęcimskiego, rajdy turystyczno-sprawnościowe. Placówka umacniała swoją pozycję w mieście i w powiecie. Pojawiały się nowe sekcje zainteresowań, np. koło akwarystyczne, szachowe, strzeleckie, szkutnicze, akrobatyka sportowa, pływalnia. Z piwnic Szkoły Podstawowej nr 2 przeniesiono pracownie MDK do pomieszczeń w bocznym skrzydle budynku, na pierwszym piętrze. Nadal zajęcia wielu sekcji odbywały się w pracowniach i salach gimnastycznych różnych szkół z terenu Oświęcimia.

W 1980 roku, w uznaniu osiągnięć plastycznych placówki, powołano Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Konkursy Plastyczne /Ośrodek działał przy MDK do końca grudnia 1998 roku /.

W kolejnych latach zaczęto organizować cykliczne turnieje i konkursy: np. konkursy plastyczne „Oświęcim protestem przeciwko wojnie – Chcemy żyć w pokoju” (od 1983), Biennale Twórczości Plastycznej Dzieci i Młodzieży Miasta Oświęcimia (od 1984 do chwili obecnej), turniej sprawnościowy „Sport na wesoło”, Wojewódzki Przegląd Szkolnych Zespołów Artystycznych (od 1982), Mistrzostwa Brydżowe Par Mixtowych
i Teamów, Mistrzostwa Szachowe Miasta Oświęcimia (od 1996), konkurs wiedzy: „Co wiesz o swoim Mieście?” (od 1997). Organizowano lub współorganizowano eliminacje rejonowe, powiatowe i wojewódzkie takich imprez jak: Panorama Artystyczna Szkół, Sportowa Liga Szkolna, Ogólnopolski Konkurs Twórczości Dziecięcej Inspirowanej Sztuką Ludową – „Koroneczka” /organizacja wystaw pokonkursowych/, Ogólnopolski Turniej Wiedzy o Bezpieczeństwie Ruchu Drogowego, Wojewódzki Turniej Wiedzy o Sztuce, Wojewódzki Konkurs Recytatorski uczniów szkół podstawowych, Małopolski Przegląd Twórczości Dzieci i Młodzieży „TRIADA”, Małopolskie Konkursy Czytelnicze.

Pracownie MDK i zajęcia sekcji zainteresowań były rozproszone w różnych miejscach np. w roku 1983 zajęcia odbywały się w 10 punktach na terenie miasta.

Kłopoty finansowe i lokalowe w latach 90-tych, doprowadziły do zmniejszenia ilości kół zainteresowań, a także do ograniczenia zasięgu oddziaływań. Prowadzono coraz mniej sekcji, organizowano mniej imprez. Sytuacja zaczęła poprawiać się wraz z przejęciem MDK przez Starostwo Powiatowe w Oświęcimiu. Bogatsza oferta zajęć (poparta lepszymi finansami) spowodowała wzrost ilości uczestników.

opracowanie: Aleksandra Stawicka